Frå Hjelpespråk wiki

Språket er under utvikling og reglane er ikkje fastsette!

Grammanorsk (på folkemunne kalla Supernorsk) er eit språk som held på å verta laga av Martin N. H. og Jon Torger H. S.. Dei har som mål å få grammanorsk til å verte det mest presise og grammatiske språket, kanskje det vanskelegaste òg. Grammanorsk er basert på alle dei norske orda (helst ultrakonservativ nynorsk, gjerne spedd i med dialektuttrykk), men orda får ulike endingar og artiklar etter kva for eit kasus ordet høyrer til, kor godt ein liker det, og mykje anna.

Tekstane som forklarer grammatikken er på vanleg nynorsk av sjølvsagte grunnar.

Innhaldsliste 1 Grammatikk 1.1 Alfabetet 1.2 Substantiv 1.2.1 Kasus 1.2.2 Dei vanlege bøyingane 1.2.2.1 Ubestemt eintal 1.2.2.2 Bestemt eintal 1.2.2.3 Fleirtal 1.2.3 Unntaksreglar 1.3 Pronomen 1.3.1 Personlige 1.3.2 Underdelingar 1.4 Verb 1.4.1 *Ting og tang å hugse på (fortid) 1.5 Adjektivsbøying 1.5.1 Beskriving av beskriving 1.6 Ironi og sarkasme 1.6.1 Reglane 1.6.2 Døme 1.7 Ordstilling 2 Grammanorsk i bruk 2.1 Tekstar omsett til grammanorsk 2.1.1 Ja, vi Elskja dette landô 2.1.2 Filmsitatêuru 2.1.3 Bukkuru Bruse 2.2 Bibelen i utval på grammanorsk 2.2.1 Den ja'litlti bibelΩ 2.2.2 SæleprisingΩuru 3 Opphav

Grammatikk

Grammatikken blir forklart her. I og med at språket heiter Grammanorsk, er det sjølvsagt at språket har ein omfattande grammatikk, som gjerne blir vidareutvikla med tida. Der grammatikkdelen sluttar finn du døme på Grammanorsk i bruk.

Alfabetet

Alfabet: A (ah)  (long a; ending i torgativ og hunkjønn dyrativ), B (bi) ç (chsch) d (dui∂) ∂ (tshh, me∂ tunngi), ð, e (long e), é, è (ei og eu), ë (nærast i), f (pfh), ƒ (forti, ending for fyrsteperson eintall i instrumentalis), g (vanleg g i byrjinga av ord, ”beatbox”-støyt i endingar), h, i, ì, í, ı, î, ï, j, √, k, kª, l, m, n, ™, o, œ, Ω, p, π, q, •, r, $, t, †, u, ü, µ, v, ‹, ›, w, ‹W›, x, y, ÿ, z, <>, æ, ø, ö ô, ó, ò, ••..••..•• (endelse i prikkativ), å, á, à, ä, â, ∆.

Substantiv

Til no har grammanorsk 16 hovudkasus: Nominativ, akkusativ, dativ, genetiv, krokativ, torgativ, bygdativ, objektativ, dyrativ, operativ, stativ, nyhendativ, Gudativ, direktiv, ironativ og sarkassativ, og 2 underkasus (oftast innordna stativ). Det kan kome fleire kasus etter kvart som språket utviklar seg.

Kasus

Oversikt over når dei forskjellige kasusa blir tekne i bruk:

Nominativ, akkusativ, dativ og genitiv følgjer reglane som på tysk.

Krokativ (av planten krokus) blir nytta om all vegetasjon.

Torgativ er det urbane kasus. Det blir nytta om alt som har med byen og byområda å gjere.

Bygdativ blir nytta om alt som skjer på bygda (mykje nytta i såkalla sladring), og er på eitt vis det motsette av torgativ. Blir hyppig brukt på Sunnmøre.

Objektativ blir nytta om alle objekt (også kalla ting) som ikkje passar inn i noko anna kasus. Blir også kalla oppfangarkasus.

Dyrativ seier seg sjølve. Har du lest dei tidlegare kasusa, er det vel lita tvil om når dette kasuset blir nytta.

Operativ har eit heilt eige operativsystem. Det blir også kalla vestativ av di det ofte blir brukt på vestkanten. Namnet kjem frå Opera, og det blir nytta om all finkultur. Ekte vestkantfolk nyttar berre operativ.

/Stativ er særs vanskeleg å forstå seg på, og blir berre nytta av dei som har studert emnet ved University of Grammanorsk i London i minst ti år. Stativ blir nytta i nokre tilfelle om stader der ein oppheld seg, men har ufatteleg mange unntak. Til og med opphavsmennene til dette språket har problem med å forstå det.

• Sykkelstativ er ei presisering av stativ som omtalar mjuke trafikantar.

• Paraplystativ omtalar alle klede og stoffstykkje som held vatnet på utsida.

• Klesstativ blir nytta i butikkar, men berre før vara er seld.

Nyhendativ blir nytta når ein snakkar om ting ein såg på nyhenda i går. Dette for at mottakaren skal forstå at dette er frå ein påliteleg kjelde. Sidan nyhendativ berre blir nytta for at bodskapen skal vere påliteleg, er visse nyhendekjelder unntak.

Gudativ eller Religiøsativ er eit svært pietistisk kasus, og blir nytta om alt som er religiøst eller reknar seg sjølv som religiøst. Blir nytta i stor grad i Hå kommune (Jæren) og i bibelbeltet. Det å ikkje nytta Gudativ i kyrkja blir i nokre miljø rekna som å vere verre enn å banne.

Direktiv blir nytta når ein direktør/sjef/leiar snakkar til sine tilsette.

Ironativ blir nytta når setninga eller delen av setninga er ironisk.

Sarkassativ blir nytta når setninga eller delen av setninga er sarkastisk.

Dei vanlege bøyingane

Nominativ
Kjønn	Ubestemt eintal	Bestemt eintal	Ubestemt fleirtal	Bestemt fleirtal
Hankjønn	Eirn Mannur	Mannœn	Mennort	Mennornini
Hokjønn	Ei kvinni	Kvinnti	Kvidnor	Kvidnorana
Inkjekjønn	Êytt tre	Trett	Trerr	Trerrni
Transvesitt	Kjem	Kjem	Kjem	Kjem

Ubestemt eintal

Kasuskategori	Kasus	Hankjønn	Hokjønn	Inkjekjønn	Importkjønn (importerte subjektiv)
Knytta til språk	Nominativ	Eirn mannur	Ei kvinni	Eytt bord	Erni språk
	Akkusativ	Eirnur mann	Eir kvinni	Eytt bordô
	Dativ	Eirnt mannt	Eirni kvinne	Eirt bord
	Genetiv	Eirnß mann$	Ernü kvinn€	Eyrrt bord£
Knytta til informasjon1	Torgativ (by)	En mannd	ë kvinne	ê bord
	Bygdativ	Ain mann	Aæi kvinndi	Aæit bordd
	Religiøsativ (Gudativ)	Am GudΩ	An ÅndΩ	At AlterΩ
	Objektativ	Ein kartongô	Ei dørost	Eit bordç
	Operativ	En mand	En kvinde	Et bord
	Stativ	Ukjend	Ukjend	Ukjend
	Nyhendativ	Evn mann©	Evni kvinn™	Evtur bord®
	Direktiv	Einn manndir	Ei kvinndir	Eut borddirekt
Knytta til naturen	Krokativ	eiðn blome	eiðr snøklokki	eiðr tretz
	Dyrativ2	é ulv	è løvµe	ë dyrr
Knytta til kva du meiner	Ironativ	Ein manntnå	Ei kvinnetna	Eit bordtno	Erno språktnú
	Sarkassativ	Ein mannts	Ei kvinnets	Eit bordts	Ernur språktz
fotnoter: 1) ein bruker informasjonsknytta kasus når ein veit noko om objektet, 2) dyrativ skal nyttast for å skilje dyreomgrepa fra dyra sjølv; seier du "eg traff ein gris i går" skal du bruka akkusativ dersom det er ein metafor og dyrativ dersom det er var ein gris: "Eg skal treffæsjæ eirn gris i går krût"

Bestemt eintal

Kasuskategori	Kasus	Hankjønn	Hokjønn	Inkjekjønn	Importkjønn (importerte subjektiv)
Knytta til språk	Nominativ	Mannuran	Kvinnu	Bordn	Språkdn
	Akkusativ	Mannurn	Kvinnir	Bordô
	Dativ	Mannurnt	Kvinnrni	Bordot'
	Genetiv	Mann$to	Kvinn€t	Bordyrt
Knytta til informasjon1	Torgativ (by)	Mannden	Kvinnden	Bordê
	Bygdativ	Mannain	Kvinndin	Bordæit
	Religiøsativ (Gudativ)	GudΩ	ÅndΩ	AlterΩ
	Objektativ	Kartongôn	Dørli	Bordço
	Operativ	Manden	Kvinden	Borden
	Stativ	Ukjend	Ukjend	Ukjend
	Nyhendativ	Mann©evn	Kvinn™ivn	Bord®utr
	Direktiv	Manndir	Kvinndir	Bordirekt
Knytta til naturen	Krokativ	Blomeðn	Snøklokkði	Tretzðn
	Dyrativ2	ulvé	løvè	dyrrë
Knytta til kva du meiner	Ironativ	Manntnån	Kvinnetna	Bordtnot	Språktnúr
	Sarkassativ	Manntsa	Kvinntsa	Bordtsat	Språktzur
fotnoter: 1) ein bruker informasjonsknytta kasus når ein veit noko om objektet, 2) dyrativ skal nyttast for å skilje dyreomgrepa fra dyra sjølv; seier du "eg traff ein gris i går" skal du bruka akkusativ dersom det er ein metafor og dyrativ dersom det er var ein gris: "Eg skal treffæsjæ eirn gris i går krût"

Fleirtal

Fleirtal nyttar ein ved å finne endingar i eintal, for så å leggje til endinga uru.

Skulle det oppstå problem med at einingane som utgjer fleirtalet fell inn under fleire kasus, nyttar ein alle endingane i eintal, samt fleirtalsendinga.

Unntaksreglar

Det finns eit omfattande sett med unntaksreglar for substantiv. Desse unntaksreglane går for det meste ut på å få fram tilstanden ein ting. Det første ein deler inn i er forskjella på kjønn

Nominativ
-		Kjønn
Kategori	Underkategori	Avgrensing	Hankjønn	Hokjønn	Inkjekjønn	Transvestitt
Utan unntaksreglar i nominativ 1. person eintal	Ingen underkategori	Inga avgrensing	Eirn Mannur	Ei kvinni	Êytt tre	Erni språk
Tilstand	Alder	Eirn Mannur	Ei kvinni	Kvinnti	Kvidnor	Kvidnorana
		Inkjekjønn	Eirn Mannur	Êytt tre	Trett	Trerr
		Holdbarheit	Kjem	Eirn Mannur	Kjem	Kjem	Kjem
	Holdbarheit	Eirn Mannur	Êytt tre	Trett	Trerr
		Inkjekjønn	Eirn Mannur	Êytt tre	Trett	Trerr
		Nytte	Eirn Mannur	Êytt tre	Trett	Trerr
	Nytte	Eirn Mannur	Êytt tre	Trett	Trerr
		Inkjekjønn	Eirn Mannur	Êytt tre	Trett	Trerr
		Inkjekjønn	Eirn Mannur	Êytt tre	Trett	Trerr

Pronomen

Personlige

Eintal	Glad	Trist	Sint	Ubekvem	Angstfull	Depressiv	Psykopatisk	Ekstatisk
1.person	egi	ego	egåh	egæh	egææ	egof	ehhghøæ	egjupp
2.person	degi	dego	degåh	degæh	degææ	degof	dehhghøæ	degupp
3.person	hagi/hogi/degi	hago/hogo/dego	haåh/hoåh/deåh	haæh/hoæh/deæh	haææ/hoææ/deææ	haof/hoof/deof	hahhghøæ/hohhghøæ/dehhghøæ	hajupp/hojupp/dejupp
Fleirtal	Få	Mange	Svært mange	Ukomfortabelt mange	Folkemasse	Applauderande mengde	Bare to	Bare tri
1.person	mef	mem	mesm	meæ	mess	mepp	met	metr
2.person	def	dem	desm	deæ	dess	depp	det	detr
3.person	deif	deim	deism	deiæ	deiss	deipp	deit	deitr

Underdelingar

Forstavingar blir nytta om tilstanden (til dømes ekstatisk) er stabil, eller ustabil.

Variabel	Forstaving
Stabil	mm^
Ustabil	nj^

Verb

Regelen for verbbøying blir brukt på ein skala frå ein til ti, alt etter kor godt du liker det som blir utført. Alle verb skal skrivast med stor bokstav. Fortid fins i utgangspunktet ikkje*.

Dømet som blir brukt er å mal.

Vurdering, nåtid og framtid

• 1, Malæsj, skal Malæsj

• 2, Malusj, skal Malusj

• 3, Malasj, skal Malasj

• 4, Malur, skal Malur

• 5, Malar, skal Malar

• 6, Malir, skal Malir

• 7, Malje, skal Malje

• 8, Malji, skal Malji

• 9, Maljo, skal Maljo

• 10, Malja, skal Malja

Desse endingane skal setjast etter alle verb. Verba får også ekstra endingar etter kva kasus substantivet står i.

Kasus og ekstraendingar

Nominativ gir -

Akkusativ gir -k

Dativ gir -l

Genitiv gir -rt

Krokativ gir -kort

Torgativ gir -høgt

Bygdativ gir -tog

Objektativ gir -ul

Djurativ gir -æ, ø og å alt etter kjønnet på subjektet (hankjønn: æ, hokjønn: å, inkjekjønn ø, transvesittkjøn: valfri)

Gudativ gir -høg

Døme: ”Bonden Maler”. Her står bonden i bygdativ (sidan han er frå bygda). Derfor får verbet –tog til slutt. Han liker å male 8 på skalaen. Derfor blir det ”Boindœin Maljitog”.

1. Boindœin, grunna samansmelting av nominativ (œn-ending) og bygdativ (i etter kvar vokal i ordet).

*Ting og tang å hugse på (fortid)

Sjølv om fortid i prinsippet ikkje er med i verbbøyinga, går det an å nytte fortid. Du må då skrive setninga som om den handla om framtida, og avslutta setninga med ordet krût. Men, dette gjeld berre dersom det er frå dei siste ti åra. Dersom det er lenger sidan enn dei siste ti åra er ordet krûtare, og skulle det handle om noko som skjedde for meir enn hundre år sidan, nyttar ein ordet krûtsterk. Veit ein ikkje talet på år nyttar ein krûtsikker.

Adjektivsbøying

Adjektiv blir brukt for å definere eit subjekt. Sidan grammanorsk søker å vere det mest presise skriftspråket, bøyer me adjektiv for å definere i kor stor grad subjektet er det adjektivet beskriv på ein skala frå ein til ti. La oss ta koseleg som eit døme:

1. Koselegein (berre bittelitt koseleg)

2. Koselegto

3. Koselegtre

4. Koselegfir

5. Koselegfem

6. Koselegseks

7. Koselegsju

8. Koselegått

9. Koselegni

10. Koselegti (ekstremt koseleg)

Det gjer at ein slepp ord som "litt" og "veldig" når ein skal definere noko. Eit døme "Det var litt kjekt på konserten" kan då bli: "Det var kjektre på konserten" (døme har feil kasusbøying, då dette ikkje er klart endå).

Beskriving av beskriving

Det fins også reglar for korleis ein liker at subjektet er beskrive ved adjektiv. Dersom ein liker at bilen er for eksempel blå, skriv ein "Bilen er ja'blåti", dersom bilen er særs blå. Dersom ein ikkje liker at bilen er stor, skriv ein "Bilen er nei'storti", dersom bilen er særs stor. Dersom ein er usikker på om ein liker at bilen er stor, skriv ein "Bilen er us'storti".

Ironi og sarkasme

Dersom ein svarar med ironi eller sarkasme får diverse ord heilt spesielle endingar. Derfor kan ikkje slike kommentarar misforståast skriftleg. Dette er med på å gjere det til det mest presise skriftspråket som er. Til dømes blir eit ironisk ja "Ja'ur" og eit sarkastisk ja "Ja'buss".

Reglane

Ironiske setningar gjer at heile setninga endar opp i ironativ. I tillegg får ein ur-endingar etter ord som ja, nei, kanskje osb og etter verb.

Sarkastiske setningar gjer at heile setninga endar opp i sarkassativ. I tillegg får ein buss-endingar etter ord som ja, nei, kanskje osb og etter verb.

Døme

"Ja, eg liker korps" blir til: "Ja'ur, eg likja'ur korpstno" dersom det er ironisk, eller "Ja'buss, eg likja'buss korpstno" dersom det er sarkastisk.

Ordstilling

Grammanorsk har ei unik ordstilling. Elles har det seg slik at grunnleggjarane har vanskeleg for å forstå ordstilling i framandspråk. Difor har ein svært stor grad av valfridom når det gjeld dette. Sjølv om orda er hulter til bulter går det som regel an å få meining utav det. Nokre få bestemte reglar er det sjølvsagt, og desse er ganske spesielle. Adjektivet som beskriv eit subjektiv, kjem etter subjektivet det beskriv. Komma kan brukast akkurat når ein vil.

Grammanorsk i bruk

Tekstar omsett til grammanorsk

Det som er spesielt med grammanorsk er at teksten forandrar seg etter kva humør den som skriv er i, og kva han meiner. Derfor gjev tekstane utruleg mykje informasjon, og same teksten kan bli ganske forskjellig dersom han er skriven av forskjellige folk.

Her finst nokre døme på bruk av grammanorsk:

Ja, vi Elskja dette landô

Filmsitatêuru

• I'll be back = Eg vil Komjak attende

Bukkuru Bruse

Det Erji eirn gongur ja'treti bukkardi krût, som Skalja Gåurk til setrdi krût, og Gjerjal seg ja'feiti, og alle ja'trefem so heitja dei Bukkene Brusur krûtsterk. På vegnô Erji det eir brui yver ain foss krûtare, som dei Skaljak yver krût, og under den brudi Bujal eit us'storni, nei'fælti trollô krûtsterk, med augô som tinntallerkenô, og nasur so us'longsju som eit riveskaftô. ...

Bibelen i utval på grammanorsk

Utvalde bibelsitat har blitt omsett til grammanorsk:

Den ja'litlti bibelΩ

For so Elskjahøg GudΩ verdost, at hånom Gijahøg SonΩ sin krûtsterk, den ja'einbornti, so kvarnturu som Trujehøg på hånom, ikkje Skaljahøg Gåæsjhøg nei'fortapti, men Hava ja'evigti livΩ.

SæleprisingΩuru

• Sæljahøg dei, som Erusj i åndΩ nei'fatigti! HimmelrikΩ deira Erjahøg.
• Sæljahøg dei, som Syrgæsj! Dei trøysta Skalja Vertja.
• Sæljahøg dei, ja'tolsamti! Dei Ervja jordir Skalja.

Resten er ikkje ferdig omsett

• Sæljahøg dei, som hungrar og tyrster etter rettferd! Dei skal verta metta.
• Sæljahøg dei, miskunnsame! Dei skal få miskunn.
• Sæljahøg dei, som er reine i hjarta! Dei skal sjå Gud.
• Sæljahøg dei, fredkjære! Dei skal kallast Guds born.
• Sæljahøg dei, som vert forfylgde for rettferdi si! Himmelriket er deira.
• Sæljahøg er de når dei spottar dykk og forfylgjer dykk og talar berre vondt um dykk for mi skuld, og lyg det.
• Ver glade og fegne! Stor er løni dykkar i himmelen. For soleis forfylgde dei profetane som var til fyre dykk.

Opphav

Grammanorsk er laga og utvikla av Martin N. H. og Jon Torger H. S.. Dei skal verta kreditert om innhaldet på sida vert brukt.